ÖN SÖZ: Dijitalleşme hayatımızın her alanını etkilediği gibi tarih alanınıda etkilemiştir.Peki tarihte dijitalleşme öncesi tarih araştırma ve yazım süreçleri nasıldı?,tarihte dijitalleşme sonrası tarih araştırma ve yazım süreçleri nasıl oldu?
Bu değişim insanlığı olumlu mu etkiledi?,olumsuz mu etkiledi? Bu bloğumda bu konu üzerinde duracağım.
GİRİŞ: Dijitalleşme öncesi tarih araştırma ve yazım süreçleri fiziki ortamda yapılırdı.
Bu süreçte el yazması notlar,kartoteks sistemleri(saklama amaçlı kullanılan bir sistem) ve defterlerin kullanılması yaygındı.
Dijitalleşme sonrası tarih araştırma ve yazım süreçleri sanal ortamda yapılmıştır.
Bu dönemde ise bilgisayarlar,coğrafi bilgi sistemleri(CBS),veri görselleştirme yazılımları ve metin analizi araçları gibi teknolojiler kullanılmıştır.
GELİŞME:Şimdi gelelim asıl meselemiz olan dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazım süreçlerine olumlu ve olumsuz etkilerine.
Tarihte dijitalleşmenin olumlu ve olumsuz etkileri olmuştur.
Öncelikle olumlu etkilerinden başlamak istiyorum.
TARİHTE DİJİTALLEŞMENİN OLUMLU YÖNLERİ:
1-Erişebilirlik:Dijitalleşme, tarihi bilgilere, verilere ve kaynaklara ulaşımı kolaylaştırmıştır. Bu sayede insanlar tarihi bilgilere daha kolay ve hızlı ulaşabilir. Örnek verirsek;Osmanlı arşivlerinin dijitalleştirilmesi, bu kaynağa erişilebilirliği artırmıştır.
2-Dijital Paylaşımlar:Tarihi bilgilerin, sosyal medyada, blog sayfalarında ve internet sitelerinde paylaşımı, bilginin daha geniş kitlelere ulaştırabilmesini sağlamış, ayrıca bilgiye ulaşım kolaylığı sağlamıştır. Örnek verirsek;Bir arkeolojik kazı alanında, keşfedilen önemli tarihi bilginin internette paylaşılması,bilginin daha kolay insanlara ulaşmasını sağlıyor.Bir diğer örnek olarakta şuan yazdığım bloğa herkesin ulaşabilir olması ve dijital ortamda paylaşıyor olmam verilebilir.
3: Etkileşimli Araştırmalar ve Hipermetinler
Birbirleriyle bağlantılı uzantılar, görsel araçlar ve yazılar bize daha etkileşimli bir öğrenim sunar. Daha zengin bir anlatıma sahip olan sunumlar gerçekleştirilebilir, böylelikle tarihi daha geniş kapsamda ulaştırabiliriz. Örneğin videolar ve görsellerle okuma yazma bilmeyen bireylere, dinleme metinleri ile görme engellilere tarih eğitimi verilebilir. Veya sadece anlatımı zenginleştirmek ve daha çok kanıt bir arada gösterebilmek için bunların hepsi bir araya getirilip bir hipermetin oluşturulabilir.
TARİHTE DİJİTALLEŞMENİN OLUMSUZ YÖNLERİ
1-Bilgi kirliliği ve Güvenlik sorunu:İnternet ortamında yayımlanan her tür bilgiye erişim kolay olsa da, bu bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği konusunda sıkıntılar yaşanabilmektedir. Kaynağı belirsiz veya doğruluğu tartışmalı bilgiler tarih araştırmalarında yanlış yönlendirmelere neden olabilir.Bu yüzden tarihi araştırmaların tamamlanması uzar ve yanlış/hatalı bilgiler herkese yayılabilir.
2-Dijital Bağımlılık: Dijital bağımlılıkla hareket eden tarihi araştırmacılar, eski tarihi araştırmacıların kullandığı geleneksel yöntemlerden vazgeçerek daha yüzeysel bir araştırmaya yönelebilirler. Son zamanlarda büyük bir evrim geçiren yapay zeka sistemi, tarihi araştırmacılar yerine onların işlerini yapmak için kullanılabilir, bunun da dijital yöntemlere olan bağımlılığımızı ve tembelliğimizi gösterdiğini düşünmekteyim. Dijitalleşmenin olumsuz etkilerinden biri de bu tembelliğimize destek vermesidir.
3-Dijital Erişimin Eşitsizliği: Eğer tarihi araştırmalar eskisi gibi basılmaya devam edilmez, kitaplaştırılmaz ve sadece dijital ortamda tutulursa o zaman dijital erişime sahip olmayan tarihe meraklı bireyler bu tarihi araştırmalara ulaşamayacaktır. Herkesin dijital kaynaklara erişemeyeceğini bilmeli, ve her bireyden dijital erişime ulaşabilmesi beklenmemelidir. Dijital erişime sahip olamayan araştırmacılar ve öğrenciler için bu bir dezavantaj olacaktır.
Gördüğünüz gibi tarihte dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazım süreçlerine olumlu ve olumsuz etkileri vardır.
SONUÇ:Sonuç olarak tarihte dijitalleşme tarih araştırma ve yazım süreçlerine hem olumlu hem olumsuz etkiler yapmaktadır fakat her olayda olduğu gibi hangi yön daha ağır basıyorsa ona göre yorum yapılmaldır.Bence tarihte dijitalleşme tarih araştırma ve yazım süreçlerine daha çok olumlu katkılar sunmaktadır.Çünkü olumsuz yönlerinden olan dijital bağımlılık ve dijital erişimin eşitsizliği kişinin kendi bilincine göre düzeltilebilir durumlardır.Bilgi kirliliği ve güvenlik sorunu oluşturduğumuz kaynakları kaybetmemize yol açabilir ve insanların yanlış bilgi alması,yanlış bilinçlenmesine yol açabilir. Fakat bence yinede olumlu yönleri ağır basıyor , tarihte dijitalleşme tarih araştırma ve yazım süreçlerine çok büyük bir katkı sunuyor.
KAYNAKÇA:
1-https://evrimagaci.org/blog/dijitallesmenin-tarih-arastirma-ve-yazim-sureclerine-olumlu-ve-olumsuz-etkileri-19321"İnternet ortamında yayımlanan her tür bilgiye erişim kolay olsa da, bu bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği konusunda sıkıntılar yaşanabilmektedir. Kaynağı belirsiz veya doğruluğu tartışmalı bilgiler tarih araştırmalarında yanlış yönlendirmelere neden olabilir.Bu yüzden tarihi araştırmaların tamamlanması uzar. "
2-https://evrimagaci.org/blog/dijitallesmenin-tarih-arastirma-ve-yazim-sureclerine-olumlu-ve-olumsuz-etkileri-19321"Dijital Paylaşımlar:Tarihi bilgilerin, sosyal medyada, blog sayfalarında ve internet sitelerinde paylaşımı, bilginin daha geniş kitlelere ulaştırabilmesini sağlamış, ayrıca bilgiye ulaşım kolaylığı sağlamıştır. Örnek verirsek;Bir arkeolojik kazı alanında, keşfedilen önemli tarihi bilginin internette paylaşılması,bilginin daha kolay insanlara ulaşmasını sağlıyor."
3-https://evrimagaci.org/blog/tarihin-dijitallesmesi-ile-olumluolumsuz-etkileri-19188"Birbirleriyle bağlantılı uzantılar, görsel araçlar ve yazılar bize daha etkileşimli bir öğrenim sunar. Daha zengin bir anlatıma sahip olan sunumlar gerçekleştirilebilir, böylelikle tarihi daha geniş kapsamda ulaştırabiliriz. Örneğin videolar ve görsellerle okuma yazma bilmeyen bireylere, dinleme metinleri ile görme engellilere tarih eğitimi verilebilir. Veya sadece anlatımı zenginleştirmek ve daha çok kanıt bir arada gösterebilmek için bunların hepsi bir araya getirilip bir hipermetin oluşturulabilir."
4-https://evrimagaci.org/blog/tarihin-dijitallesmesi-ile-olumluolumsuz-etkileri-19188"Dijital bağımlılıkla hareket eden tarihi araştırmacılar, eski tarihi araştırmacıların kullandığı geleneksel yöntemlerden vazgeçerek daha yüzeysel bir araştırmaya yönelebilirler. Son zamanlarda büyük bir evrim geçiren yapay zeka sistemi, tarihi araştırmacılar yerine onların işlerini yapmak için kullanılabilir, bunun da dijital yöntemlere olan bağımlılığımızı ve tembelliğimizi gösterdiğini düşünmekteyim. Dijitalleşmenin olumsuz etkilerinden biri de bu tembelliğimize destek vermesidir."
5-https://evrimagaci.org/blog/tarihin-dijitallesmesi-ile-olumluolumsuz-etkileri-19188"Dijitalleşme, tarihi bilgilere, verilere ve kaynaklara ulaşımı kolaylaştırmıştır. Bu sayede insanlar tarihi bilgilere daha kolay ve hızlı ulaşabilir. Örnek verirsek;Osmanlı arşivlerinin dijitalleştirilmesi, bu kaynağa erişebilirliği artırmıştır. "
6-https://evrimagaci.org/blog/dijitallesmenin-tarih-arastirma-ve-yazim-sureclerine-olumlu-ve-olumsuz-etkileri-19321
"Eğer tarihi araştırmalar eskisi gibi basılmaya devam edilmez, kitaplaştırılmaz ve sadece dijital ortamda tutulursa o zaman dijital erişime sahip olmayan tarihe meraklı bireyler bu tarihi araştırmalara ulaşamayacaktır. Herkesin dijital kaynaklara erişemeyeceğini bilmeli, ve her bireyden dijital erişime ulaşabilmesi beklenemezdir. Dijital erişime sahip olamayan araştırmacılar ve öğrenciler için bu bir dezavantaj olacaktır. "
https://cdn.karakok.net/1003/answeKeys/9_tarih_tak_06.pdf "Bilgisayarlar,CBS,veri görselleştirme yazılımları ve metin analizi araçları kullanılmıştır"
https://cdn.karakok.net/1003/answeKeys/9_tarih_tak_06.pdf "El yazması notlar,kartoteks sistemleri ve defterler kullanılmıştır"
https://www.orcelik.com/urun-kategori/kartoteks-dolaplar#:~:text=Kartoteks%20dolab%C4%B1%3B%20klas%C3%B6r%2C%20evrak%2C,boyutlar%C4%B1na%20g%C3%B6re%20%C3%B6zel%20olarak%20tasarlan%C4%B1r."Kartoteks sistemleri(saklama amaçlı)"
GÖRSEL KAYNAKÇA
1-görsel 1 :https://smnryyla.blogspot.com/
2-görsel2 :https://ardasarisoy.blogspot.com/
3-görsel 3:http://yarenlebloglaaaa.blogspot.com/
4-görsel 4: https://ik.imagekit.io/msfltarihkulubu/blogs/2_B3rWByCUBx.jpg
5-görsel 5:https://ik.imagekit.io/msfltarihkulubu/blogs/tarihte_dijitalle%C5%9Fme_jyC5vv_8A.webp
Sabırla okuduğunuz ve bana zaman ayırdığınız için teşekkür ederim.
Görsellerde telif bulunmamaktadır.
BLOĞUN YAZARININ ADI VE SOYADI:ENES TURHAN
SINIFI:9-B
OKUL NUMARASI:995
