Esenlikler, ben Mert. Bu yazımda dijitalleşmenin tarihe etkisini ve dijitalleşmenin nedenlerini anlatmaya çalıştım.
Şu klişe sloganla başlayayım: Çağ Dijitalleşme Çağı. Günümüz insanı elimizdeki belgeleri, romanları, hemen hemen her türlü eseri dijital ortama, yani bilgisayarlara, aktarmaya çalışıyor. Tarih yazım ve depolanması da buna dahil. El yazısı uzmanları olan paleograflar bazenleri orijinal ve fiziksel kaynakları arıyorlar ancak bu gibi işler haricinde tarih yazım ve depolanmasında neredeyse tüm tarihçiler dijital çalışıyor. Gelin, spesifik olarak tarihi belgelerin saklanmasında ve tarih yazımında dijital ortamın seçilmesindeki nedenleri açayım size.
Birçok neden var, dostlar. Bunlardan ilki erişim kolaylığı. Bu erişim kolaylığı hem yeni bilimsel çalışmaların hızlanmasını, hem de halkın bilgi birikiminin artmasını sağladı. Önceden ne vardı? Daha piyasada internet olmadan önce hoca araştırma ödevi verdiyse konu basitse şanslısın, en kötü bir akrabaya sorardın. Hiç şansın yaver gitmezse kütüphanelere gider, ansiklopedileri karıştırırdın. Bu da böyle bayağı bir süre alırdı. Yani erişim zaman alırdı. Sonra internet çıktı, arama motorları da işin içine girince bu sayede elinin altında internete erişimi olan mini minnacık bir telefon olan herkes saniyeler içerisinde dijital dokümanlara çok kolay ulaşabilir hale geldi. Bu erişim kolaylığı devrimi sadece günlük hayatta da olmadı, herhangi bir araştırmacı diğer çalışmalara hemen ulaşabilir olmuştu. Tarih yazımının dijitalleşmesinin altında da bu neden var.
İkinci neden ise depolamadaki tasarruf ve muhafaza etmekteki kolaylıktır. Bir kağıt parçası dış etkenlerden kolayca etkilenebilir; en basitinden sayfalar zamanla sararabilir, yırtılabilir, kaybolabilir. Ancak dijital ortamda verilerin fiziksel bir zarar görmesi imkansızdır. Bilgiler daha güvenli saklanabilir. Ayrıca normalde tonlarca ağırlıkta olacak kitaplar bayağı bir yer kaplardı. Ama şimdi milyonlarca sayfayı sadece bir çipte, bir sunucuda saklayabiliriz. Tasarruf yaratır.
E peki hiç mi yok bu dijitalleşmenin olumsuz yönleri?
Var.
Ben bu dijitalleşmeyi fiziksel olarak hasar alınamayacağı yönünden övdüm ama şimdi de şöyle bir şey var, eğer o bilgisayara bir virüs girdiyse o tüm araştırma ortadan kalkabilir. Yani veri kaybı yaşanabilir. Sayfa sararmasın, derken tamamen veriyi kaybedebiliriz.
Bir de işin sahtecilik boyutu var. Dijital belgeler kolayca değiştirilebilir veya sahte üretilebilir. Deepfake, photoshop gibi teknolojiler dijital kanıtların da manasını yitirmesine sebep olabilir. Sahte, çarpıtılmış gerçekler yüzünden bilgi kirliliği oluşur ve doğru bilgiyi bulmamız çok zorlaşır. Dijital arşivler dijitalleşme aşamasında seçici davranıp detayların kaybolmasına neden olabilir. Bir veritabanına sahiplik eden bir şirket iflas ederse binlerce belge kaybolabilir.
Vesaire vesaire... Günümüz internetinde de bu gibi sıkıntılar ortadan kaldırılmaya çalışılıyor. Dijitalleşme de insanoğlunun gerek erişimi açısından, gerek yararlanması, gerekse depolanması gibi birçok avantaj sağlaması açısından birçok yarar sağladığından Dijitalleşme, insanoğlu için iyi bir adım gibi gözüküyor.
Okuduğunuz için teşekkürler. Okulunuzun tarih sitesinin namını daha da bilinir kılmak için blog yazılarımızı paylaşmayı unutmazsanız iyi olur.
Mertcan Efe Şişman 9/A 1040
Kaynakça
https://evrimagaci.org/blog/tarihin-dijitallesmesi-ile-olumluolumsuz-etkileri-19188
https://tr.wikipedia.org/wiki/Dijitalle%C5%9Ftirme
