Dijitalleşme, hayatın hemen her alanında olduğu gibi tarih disiplininin de çalışma biçimini kökten değiştirdi. Artık hem araştırmacılar hem de tarih meraklıları , geçmişi anlamak için eskisinden çok daha geniş ve erişilebilir kaynaklara sahip. Ancak bu durum yalnızca avantajlar sunmuyor; bazı önemli risk ve sorunları da beraberinde getiriyor. Hadi şimdi beraber dijitalleşmenin tarih araştırma ve yazım süreçlerine olan olumlu ve olumsuz etkilerini inceleyelim.
Dijitalleşmenin Olumlu Etkileri :
Kaynaklara Erişim Kolaylığı; *Geçmişte yalnızca belirli arşivlerde fiziki olarak ulaşılabilen belgeler, bugün dijitalleştirilerek çevrimiçi
erişime açılıyor.
Araştırma Süreçlerinin Hızlanması; *Daha önce günler sürebilecek belge taramaları şimdi saatler içinde belki de saniyeler içinde
tamamlanabiliyor.
Demokratikleşmiş Bilgi Paylaşımı; *Daha önce yalnızca uzmanların veya yetkililerin erişebileceği kaynaklara artık öğrenciler ve toplumun
geniş kesimleri de ulaşabiliyor.
Dijitalleşmenin Olumsuz Etkileri :
Bilginin Güvenilirliğini Sorgulama; *Dijital ortamda çok fazla bilgi bulunuyor, durum böyle olunca da hangi bilginin doğru hangi bilginin
yanlış olduğu konusunda şüpheye düşüyoruz.
Bilgi Kirliliği; *Dijital çağda sorun hiçbir zaman veri eksikliği olmamıştır. Asıl sorun "veri fazlalığı" dır. Hal böyle
olunca da haliyle araştırmacılar neye odaklanacaklarını seçmekte zorlanabiliyorlar.
Telif ve Erişim Kısıtlamaları; *Her dijital kaynak herkes için erişilebilir olmayadabiliyor. Örneğin bazı arşivler ücretli ya da kurum içi
kullanım ile sınırlı olabiliyor. Ya da telif hakları nedeniyle araştırmacılar bazı materyalleri kullanmakta
zorlanabiliyor.
Sonuç olarak evet dijitalleşme faydalı bir "araçtır" ama bir "yöntem" değildir. Tarihçilik yönteminin yerini tutmaz, tutamaz. Tarihçi, dijital kaynaklardan elde ettiği bilgiyi sorgulamalı, karşılaştırmalıdır.
💕AZRA ÇETİNER
